Άρθρα

Σακχαρώδης Διαβήτης & Ταξίδια

Το ότι έχετε διαβήτη δεν σας αποκλείει από τις απολαύσεις που προσφέρει η ζωή. Συχνή ερώτηση των διαβητικών στους γιατρούς τους είναι τι θα κάνουν στις διακοπές τους και ειδικά εάν είναι να ταξιδεύσουν. Πολλές εταιρίες διαβητικών έχουν εκδώσει οδηγίες και έχουν γίνει αποδεκτές με ενθουσιασμό από τους ενδιαφερόμενους.

Σκοπός λοιπόν του άρθρου αυτού είναι η ενημέρωση σε πρακτικά θέματα που αφορούν τις διακοπές και τα ταξίδια των διαβητικών.Πριν ξεκινήσετε συζητήστε τα σχέδια σας με τον γιατρό σας ο οποίος θα σας δώσει οδηγίες για την καλή ρύθμιση του σακχάρου σας κατά την διάρκεια του ταξιδιού σας.

Με το να ταξιδεύετε δεν σημαίνει ότι αλλάζει ο τρόπος ρύθμισή σας απλά πρέπει να ακολουθήσετε μερικές απλές οδηγίες ώστε να περάσετε καλά και χωρίς προβλήματα.

 Πάντα να θυμάστε ότι:

  • Το   φαγητό ανεβάζει το σάκχαρο
  • Η   δραστηριότητα κατεβάζει το σάκχαρο
  • Η ινσουλίνη κατεβάζει το σάκχαρο
  • Η αλλαγή της διάθεσης ανεβάζει ή κατεβάζει το σάκχαρο. 

Προσωπική λίστα ταξιδιού:

Ανεξάρτητα με το μέσο το οποίο θα ταξιδέψετε φτιάξτε μια λίστα με τα πράγματα που θα χρειαστείτε όπως:

  • Προμήθεια ινσουλίνης, συριγγών ή στηλών, βελόνες και λοιπών αναγκαίων υλικών όπως π.χ ταινίες για την μέτρηση του σακχάρου στο αίμα ή στα ούρα κλπ, αρκετές για όσο διάστημα θα λείψετε.
  • Επιπλέον προμήθειες όλων των παραπάνω για μία εβδομάδα.
  • Ένεση γλουκαγόνου
  • Συνταγή του γιατρού σας για ινσουλίνη και σύριγγες ή βελόνες σε περίπτωση που κάτι συμβεί ή αποφασίσετε να παρατείνετε το ταξίδι σας
  • Ημερολόγιο αυτοελέγχου
  • Προμήθειες με πρόχειρο φαγητό όπως τυρί και κράκερ, δισκία γλυκόζης ή κύβους ζάχαρης
  • Ένα ξεχωριστό βαλιτσάκι για όλα αυτά, που θα το έχετε πάντα κοντά σας (ποτέ με τις άλλες αποσκευές)
  • Σημείωμα ή ταυτότητα που θα εξηγεί ότι πάσχετε από διαβήτη, ότι βρίσκεστε σε θεραπεία με ινσουλίνη, χρήσιμα τηλέφωνα π.χ του γιατρού σας, των συγγενών σας.

Συνιστώμενη δόση glucaGen : 1mg=1ml για τους ενήλικες και 0,5 mg για παιδιά κάτω των 25 κιλών. Επαναφέρει τις αισθήσεις σε 10-15 λεπτά.Δισκίο γλυκόζης:1 δισκίο περιέχει 3 gr γλυκόζης.1 δισκίο γλυκόζης 3g /10 κιλά βάρους σώματος μπορεί να αυξήσει το σάκχαρο κατά 70mg/dl .

Η τροφή

Στις διακοπές δεν ακολουθείται πάντα το πρόγραμμα που έχουμε σχεδιάσει! Τα τρένα, τα πούλμαν και τα αεροπλάνα μπορεί να έχουν καθυστέρηση! Τα αυτοκίνητα μπορεί να βρουν κυκλοφοριακή συμφόρηση και έτσι ο προγραμματισμός εύρεσης τροφής να αποβεί μάταιος. Γι αυτό πάντα θα πρέπει η διαβητικοί να έχουν μαζί τους υδατάνθρακες ταχείας απορρόφησης όπως ταμπλέτες δεξτρόζης ή βραδείας απορρόφησης όπως μπισκότα, κράκερ, φρούτα, ψωμί.

Ποτά

Παντού υπάρχει καφές, τσάι, νερό που μπορείτε να πίνετε άφοβα. Επίσης μπορείτε να πίνετε αναψυκτικά τύπου light. Πρέπει να θυμάστε πάντα ότι οι φρέσκοι ή συντηρημένοι χυμοί περιέχουν 10 γρ. υδατάνθρακες τα 100 ml. Όσον αφορά το αλκοόλ, πρέπει να γνωρίζετε ότι η εθανόλη είναι ισχυρός αναστολέας της γλυκονεογένεσης και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή υπογλυκαιμία κυρίως σε νηστικά άτομα, παρότι η κυκλοφορούσα ινσουλίνη βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Συστήνεται μικρή ποσότητα αλκοόλ και αυτή πάντα μετά από γεύμα.

Εάν πιείτε πολύ τότε πριν πάτε για ύπνο πρέπει να φάτε κάτι π.χ τσιπς ώστε να αυξάνεται το σάκχαρο αργά για αρκετές ώρες. Το σάκχαρο θα πρέπει να μην είναι κάτω από 180mg/dl πριν πάτε για ύπνο. Μειώστε την δόση της ινσουλίνης κατά 2-4 μονάδες για να αποφύγετε την υπογλυκαιμία. Μην κοιμάστε μόνος, ενημερώστε τους δικούς σας. Πρέπει να θυμάστε ότι το αλκοόλ εμποδίζει την ικανότητα του γλυκογόνου να αυξήσει την παραγωγή του σακχάρου από το ήπαρ.

Η βρετανική εταιρεία για τον διαβήτη (British Diabetic association's) συστήνει:

Η μέγιστη ημερήσια πρόσληψη αλκοόλ πρέπει να είναι για τους άνδρες ίση με 3 ισοδύναμα ( περίπου 3 ποτήρια κρασί λευκό ξηρό) και για τις γυναίκες ίση με 2 ισοδύναμα

Ποτέ αλκοόλ χωρίς φαγητό ή πριν την οδήγηση.

Η διατήρηση της ινσουλίνης

Δεν παρουσιάζει συνήθως προβλήματα. Υπάρχει μεγάλη ανησυχία όσον αφορά την διατήρηση της ινσουλίνης εκτός ψυγείου. Θα πρέπει να γνωρίζετε ότι η ινσουλίνη μπορεί να διατηρηθεί εκτός ψυγείου σε θερμοκρασία 25oC για αρκετούς μήνες με απώλεια της βιολογικής δραστικότητας της μόνο 2% και για 10 τουλάχιστον μήνες με απώλεια της δραστικότητας κατά 5%. Σε θερμοκρασίες 40 οC διατηρείται για αρκετές εβδομάδες με απώλεια μόνο κατά 5%. Όταν ταξιδεύετε σε χώρες με εύκρατο κλίμα (όπως η Ελλάδα) η ινσουλίνη μπορεί να διατηρηθεί εκτός ψυγείου όσο θέλετε με την προϋπόθεση να μην εκτίθεται απευθείας στον ήλιο ή κοντά σε εστίες θέρμανσης . Όταν ταξιδεύετε σε τροπικά κλίματα τότε πρέπει να διατηρείτε την ινσουλίνη σε ψυγείο. Το ίδιο ισχύει και για τα αποθέματα ινσουλίνης που φυλάγονται για μεγάλο χρονικό διάστημα στο σπίτι. Η ινσουλίνη δεν πρέπει ποτέ να καταψύχεται ούτε να αφήνεται στον χώρο των αποσκευών του αεροπλάνου γιατί εκεί είναι δυνατή η κατάψυξη. Πρέπει πάντως να γνωρίζετε ότι η ένεση πονά λιγότερο όταν η ινσουλίνη δεν είναι πολύ κρύα. 

Απώλεια ή καταστροφή του εξοπλισμού για τις ενέσεις.

Ο ασθενής πρέπει να έχει επαρκή προμήθεια από σύριγγες, φιαλίδια ινσουλίνης, βελόνες και δοκιμαστικές ταινίες. Σε περίπτωση χρήσης στυλό ινσουλίνης πρέπει να υπάρχει και δεύτερος σε περίπτωση απώλειας. Είναι καλύτερα τα είδη καθημερινής χρήσης να φυλάσσονται χωριστά από τα είδη που προορίζονται για επείγοντα περιστατικά. Όταν φτάσετε στον προορισμό σας φυλάξτε τα υλικά σας σε ασφαλές μέρος. Η ινσουλίνη διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου για 6 εβδομάδες χωρίς να αλλοιωθεί. Πρέπει βεβαίως να αποφεύγεται η έκθεσή της στον ήλιο και σε μέρη όπου αναπτύσσονται υψηλές θερμοκρασίες ή στην κατάψυξη.

Στις περισσότερες χώρες μπορεί κανείς να προμηθευτεί ινσουλίνη ταχείας και ενδιάμεσης δράσης.

Κατά την διάρκεια του ταξιδιού

Με όποιο μεταφορικό μέσο ταξιδέψετε προσπαθήστε να περπατάτε περισσότερο. Αν ταξιδεύετε με πούλμαν ή με το αυτοκίνητό σας κάνετε μικρούς περιπάτους κατά την διάρκεια των στάσεων. Έχετε κάτι πρόχειρο μαζί σας για φαγητό σε περίπτωση που τα γεύματα καθυστερήσουν.

Αν ταξιδεύετε με αεροπλάνο, με το κλείσιμο του εισιτηρίου ενημερώστε την εταιρία εάν επιθυμείτε να σας σερβίρουν γεύμα για διαβητικούς, εάν δεν θέλετε προμηθευτείτε με το γεύμα που επιθυμείτε.

Ο ξηρός αέρας κατά την διάρκεια της πτήσης είναι ένα μικρό πρόβλημα. Πιείτε αρκετή ποσότητα υγρών : ένα ποτήρι μη αλκοολούχου ποτού για κάθε ώρα πτήσης.

Η διαφορά ώρας σε μακρινά ταξίδια θα δυσκολέψει ίσως την ρύθμιση του διαβήτη για μερικές ημέρες. Καλύτερα είναι να μετατοπισθεί κατά δυο ή τρεις ώρες η συνηθισμένη ώρα της ινσουλίνης. Διαφορά 6 ωρών από τόπο σε τόπο, δεν θα πρέπει να παρουσιάσει δυσκολίες στην ρύθμιση της αγωγής του 24ωρου. Αν το χρονικό διάστημα μεταξύ των ενέσεων είναι πολύ μεγάλο (σε περίπτωση μεγάλης αλλαγής ώρας )μπορεί να χρειασθεί μια μικρή συμπληρωματική δόση ινσουλίνης, αν η μέτρηση του σακχάρου στο αίμα ή στα ούρα είναι αυξημένη. Αναλυτικές πληροφορίες βέβαια θα σας δώσει ο θεράπων ιατρός σας.

Για ορισμένα κράτη του εξωτερικού είναι απαραίτητος ο εμβολιασμός για όλους. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας φροντίζοντας να κάνετε τα εμβόλια τουλάχιστον ένα μήνα πριν γιατί μερικές φορές οι τυχόν παρενέργειες μπορεί να απορυθμίσουν τον διαβήτη σας. Επίσης συζητείστε μαζί του για τυχόν άλλα φάρμακα που θα πρέπει να έχετε μαζί σας πχ. Ναυτίας, διάρροιας κλπ.

Σημαντικό είναι επίσης να γνωρίζετε την αναλογία της πρόσληψης των υδατανθράκων και της δόσης ινσουλίνης σε περίπτωση που αρρωστήσετε.

Καλοκαιρινές διακοπές

Φροντίστε να έχετε το αντηλιακό σας με κατάλληλο δείκτη προστασίας. Φοράτε πάντα καπέλο, ελαφρά ρούχα, δυο τουλάχιστον άνετα ζευγάρια παπούτσια. Μην περπατάτε ποτέ με γυμνά πόδια. Αν σας τσιμπήσει κάτι και χρειασθεί ένεση κορτιζόνης θα πρέπει να αυξήσετε και την δόση της ινσουλίνης, αφού πρώτα ελέγξετε το σάκχαρό σας.

Σε περίπτωση ναυτίας οι διαβητικοί μπορούν να χρησιμοποιήσουν όπως και οι μη διαβητικοί τα φάρμακα κατά της ναυτίας. Τα φάρμακα αυτά δεν διαταράσσουν την ισορροπία του διαβήτη. Επειδή δε αυτά έχουν την τάση να προκαλούν υπνηλία καλό είναι να μην οδηγεί κανείς όταν τα πάρει. Σε περίπτωση εμέτων η ινσουλινοθεραπεία πρέπει να συνεχισθεί επειδή το σάκχαρο μπορεί να αυξηθεί και να οδηγήσει σε κετοξέωση. Θα πρέπει να λαμβάνονται υδατάνθρακες σε υγρή μορφή ή στην μορφή εκείνη που δέχεται καλύτερα ο ασθενής ή ότι έχει την καλύτερη γεύση. Πρέπει να γίνεται συχνός αυτοέλεγχος μέτρησης σακχάρου ή με το αίμα ή με τα ούρα. Σε περίπτωση αύξησης του σακχάρου προτιμάται η επιπλέον χορήγηση κρυσταλλικής ινσουλίνης. Αν οι έμετοι συνεχιστούν θα πρέπει ο ασθενής να εισαχθεί στο νοσοκομείο για ρύθμιση με ενδοφλέβια έγχυση υγρών και ινσουλίνης για την πρόληψη της κετοξέωσης.

Συμβουλή

Πριν ξεκινήσετε συζητείστε με τον γιατρό σας !! Αυτός ξέρει καλύτερα τις ιδιαιτερότητες σας.

Καλό ταξίδι και καλές διακοπές.